کابل برق جزو مهمترین بخشهای سیستمهای الکتریکی هستند که کار اتصال دستگاهها و انتقال برق و انرژی بین آنها را انجام میدهند.
انواع سایز کابل برق ، برای استفاده در قسمتهای مختلفی به کار میروند و هر کدام از آنها ویژگیهای خاص خود را دارد.
برای این که تفاوت انواع سایز کابل برق را با یکدیگر بدانیم، باید ابتدا به این پرسش پاسخ دهیم سیم و کابل چیست و فرق بین سیم و کابل چیست؟
کابلها با توجه به اندازه و سایزهای متفاوتی که دارند، در مکانها مختلفی کاربرد دارند. سایز انواع کابل، میزان جریان و انرژی عبوری از آنها مشخص خواهد شد.
برای اینکه سایز کابل های برق مشخص شود، نوع هادی، عایقهای روی کابل و سطح مقطع روی کابل را در نظر میگیرند. در این مقاله از اعتماد کابل، انواع سایز کابل برق را با هم بررسی میکنیم.
سیم و کابل چیست؟
بهتر است قبل از آشنایی با انواع سایز سیم برق به این موضوع بپردازیم که سیم و کابل چیست؟ سیم و کابل از اجزاء مهم سیستمهای الکتریکی هستند که وظیفه انتقال برق را انجام میدهند.
سیمها از یک رشته هادی و یک عایق که رو آن قرار دارد تا مانع از نشت برق به بیرون از هادی شود، تشکیل شده است اما کابلها، از یک یا بیش از یک رشته هادی تشکیل شدهاند و جریان برق قویتری را نیز از خود عبور میدهند.
از طرفی، کابلهای تک رشتهای نیز برای انتقال جریانات سطح ضعیف در برخی مکانها که احتمال آسیبها فیزیکی زیاد است، مورد استفاده قرار میگیرند.
با این تفاوت که پوشش آنها یک لایه محافظ اضافه از شیلد یا آرمور دارد و استحکام آن نیز بیشتر است. با این حال، کابلهای با تعداد رشتههای بیشتر با توجه به کاربردی که دارند و جنس هادی استفاده شده در آنها، در مکانهای دیگر و کاربردهای صنعتی مورد استفاده هستند.

نحوه سایزبندی انواع کابل برق
نمره سیم برق چیست ؟ انواع کابل برق ، با توجه به کاربردی که دارند، با سایزهای متفاوتی تولید و روانه بازار میشوند.
بنابراین هر کابلی برای استفاد کردن در مکانها مختلف قابل قبول نیست و باید با توجه به سایز کابل و میزان جریانی که از خود عبور میدهند از آنها استفاده شود.
سایزبندی انواع کابل برق ، دارای اعداد و ارقامی است که معرف بخشهای مختلف یک کابل برق هستند. سایز کابل به عواملی همچون تعداد هادی، سیم نول و سطح مقطع کابل بستگی داشته و با این ترتیب روی کابل نیز درج میشود.
عدد اول از سمت چپ روی کابل، نشان دهنده تعداد رشته هادی موجود در کابل است ( جدول تعداد رشته های سیم افشان ) و عدد بعدی نیز سطح مقطع کابل را نشان میدهد.
اگر در کابل رشته نول هم به کار رفته باشد، با عدد دیگری آن را نمایش میدهند. برای مثال، ترکیب 23 یعنی در این کابل 2 عدد رشته هادی وجود دارد و سطح مقطع آن نیز 3 میلی متر است.
برای مثال دیگر، عدد 380+160، یعنی 3 رشته هادی در کابل به کار رفته و سطح مقطق کابل نیز 80 میلی متر است. همچنین رشته نول نیز با سطح مقطع 160 در کابل وجود دارد.
| بخوانید تا بیشتر بدانید: علامت اختصاری سیم و کابل |
نحوه تشخیص سایز سیم برق
برای تشخیص سایز سیم برق میتوان از نوشتههای روی روکش سیم، قطر هادی و اندازهگیری سطح مقطع آن کمک گرفت.
سایز سیم معمولاً بر اساس سطح مقطع هادی و با واحد میلیمتر مربع (mm²) مشخص میشود؛ برای مثال سیمهای ۱.۵، ۲.۵ و ۴ میلیمتر مربع.
در صورت نبود مشخصات روی سیم، میتوان با اندازهگیری قطر هادی و محاسبه سطح مقطع، سایز تقریبی سیم را تعیین کرد.
جدول سایز سیم برق
| سایز سیم برق | کاربرد معمول |
|---|---|
| ۰.۵ میلیمتر مربع | مدارهای بسیار کممصرف و تجهیزات سبک |
| ۰.۷۵ میلیمتر مربع | لوازم برقی سبک و سیمکشی چراغها |
| ۱ میلیمتر مربع | مدارهای روشنایی و مصارف سبک |
| ۱.۵ میلیمتر مربع | سیمکشی روشنایی ساختمان |
| ۲.۵ میلیمتر مربع | پریزها و تجهیزات با مصرف متوسط |
| ۴ میلیمتر مربع | تجهیزات برقی با توان و جریان بالاتر |
| ۶ میلیمتر مربع | مدارهای پرمصرف و برخی تجهیزات برقی |
| ۱۰ میلیمتر مربع | مسیرهای تغذیه و بارهای بالاتر |
| ۱۶ میلیمتر مربع | مدارهای اصلی و تجهیزات با جریان بالا |
نکته: انتخاب سایز مناسب سیم فقط به نوع مصرف بستگی ندارد و عواملی مانند طول مسیر، جریان عبوری، روش نصب و میزان افت ولتاژ نیز باید در نظر گرفته شوند.
معرفی انواع سایز کابل برق
کابلهای برق، برای انتقال جریانات مشخصی از برق طراحی شدهاند و این موضوع از روی سایزبندی آنها مشخص میشود.
آگاهی از این موضوع که از کابل در چه زمینه و چه مکانی استفاده میکنید، نقش مهمی در انتخاب شما برای کابل بر اساس سایز آن دارد. در ادامه نگاهی به انواع سایز کابل برق میاندازیم.

کابل NM-B و کاربرد آن
یکی از انواع شماره سیم برق کابل NM-B است. این سایز کابل ها برای استفاده در مصارف خانگی و اداری مورد استفاده قرار میگیرد.
در این کابل به جای عدد، از حروف برای معرفی آن استفاده شده است. حروف NM نشان دهنده این است که عایق این کابل غیر فلزی است و حرف B تعیین کننده میزان تحمل گرما در این کابل است که تا 90 درجه سانتیگراد درجه بندی میشود.
استفاده از این کابل به صورت رو کار وجود ندارد و در داخل دیوار قرار میگیرد.
کابل های 314 و 214
این سایز کابل ها در مداهایی مورد استفاده قرار میگیرند که حداکثر به 15 آمپر برق نیاز داشته باشند.
عمده کاربرد کابل 214 در پریزهای برق و سیم کشی لامپها است. کاربرد کابل 314 نیز در کلیدهای برق سه پل و پنکه سقفی و مدارهای مشابه دیده میشود.
کابل های 212 و 312 و کاربرد آن ها
دو نوع دیگر از انواع سایز سیم برق ، سایز 212 و 312 است. کاربرد و کارایی این دو کابل شبیه به هم است و فقط تعداد رشتههای به کار رفته در آنها با یکدیگر متفاوت است.
این کابلها در کورهها، سیستمهای تهویه و بخاریها مورد استفاده قرار میگیرند که میزان برق مورد نیاز حداکثر 20 آمپری دارند. از دیگر کاربردهای این کابلها در ماشین ظرف شویی، فریزر و وسایل برقی آشپزخانه است.

کابل های 310 و 38 و کاربرد آن ها
این سایز کابل ها برای استفاده در سیستمهایی با استفاده 30 آمپر برق مناسب هستند. از جمله این لوازم خشک کن برقی است.
سایز کابل برق مدار روشنایی
برای مدارهای روشنایی، بسته به تعدا چراغهای مدار یا روی کابل، از قطر 1 یا 1.5 میلی متری استفاده میکنند. در بیشتر موارد، قطر 1 میلی متری نیز پاسخ گو خواهد بود.
ولی برای مواقعی که تعداد چراغهای روشن در مدار کم باشد یا نیاز به طول کابل بیشتر باشد، برای اینکه افت ولتاژ را کنترل کنید، باید از کابل 1.5 میلی متری استفاده شود.
| بخوانید تا بیشتر بدانید: بهترین سیم برق |
سایز مناسب کابل برای پریزهای برق
کابل برق مورد استفاده در پریزهای برق، با توجه به میزان جریان برق بیشتری که از خود عبور میدهند، از کابل دوقلو و ارت 2.5 میلی متری ( طریقه نصب سیم ارت ماشین لباسشویی )استفاده میشود.
علت استفاده از این نوع کابل در پریزها این است که باید بار بیشتری را حمل کنند.
از دیگر انواع سایز کابل برق ، کابل افشان 2*1.5 است ( خرید کابل افشان ) که از رایجترین مدلهای کابل به شمار میرود. این کابل دارای دو رشته هادی با دو رنگ متفاوت است و حداکثر جریان برق عبوری از آن نیز به 19 آمپر میرسد.
انواع سایز کابل برق زیاد است و در مقاطع 4، 6، 10 و 16 میلی متری نیز وجود دارند؛ ولی برای مواردی کاربرد دارند که در آنها عبور جریان برق بیشتر باشد.
همچنین بعد مسافت را نیز باید در نظر گرفت. استفاده اشتباه از کابلهای دیگر باعث بروز مسائل و مشکلات زیادی از جمله افت ولتاژ، سوختن کابل و غیره میشود.

سایز کابل برق خانگی
در انتخاب سایز کابل مناسب برای مصرف خانگی ، ابتدا باید کنتور برق را در نظر داشت. کنتور وسیلهای است که میزان برق مصرفی را محاسبه میکنند.
از این رو برای انتخاب کابل برق خانگی باید برخی موارد را در نظر گرفت. این موارد شامل این هستند که مصرف کننده برق سه فاز است یا تک فاز. همچنین ولتاژ برق، میزان مصرف و فاصله خط توزیع برق تا محل انشعاب نیز از جمله این موارد هستند.
اشتراکات برق در مصارف خانگی عموما به صورت تک فاز هستند. در اشتراک تک فاز، میزان جریان از 15 آمپر وجود دارد تا 32 آمپر که بیشتر مربوط به جریان شهری است.
البته در روستاها هم با توجه به این که ابزار و وسایل برقی زیاد شده، میزان آمپر در روستاها نیز زیاد شده است و باید از کابلهایی با ظرفیت انتقال 20 آمپر یا بیشتر استفاده شود.
کابلهای مناسب برای برق خانگی، باید قابلیت عبور جریان از 20 آمپر تا 32 آمپر را داشته باشند.
کابلهایی که در مصرف خانگی مورد استفاده قرار میگیرند شامل کابل افشان معمولی، کابل مفتولی سبک ( خرید کابل مفتولی )، کابل نسوز برای سیستم ضد حریق، کابل سه فاز مورد استفاده در موتورخانه و آسانسور و کابل افشان سبک گرد و تخت ( کابل افشان چیست )میشود.
انواع سایز سیم افشان
سیم افشان در سایزهای مختلف تولید میشود و هر سایز با توجه به میزان جریان و نوع مصرف، کاربرد متفاوتی دارد.
سیم افشان ۰.۵ میلیمتر مربع معمولاً برای مدارهای سبک و سیمکشی تجهیزات کممصرف، ۰.۷۵ میلیمتر مربع برای چراغها و لوازم برقی سبک و ۱ میلیمتر مربع برای روشنایی و مدارهای کممصرف استفاده میشود.
سیم افشان ۱.۵ میلیمتر مربع یکی از پرکاربردترین سایزها برای مدارهای روشنایی و برخی مصارف عمومی ساختمان است.
سایز ۲.۵ میلیمتر مربع بیشتر برای پریزها و مدارهای برق با مصرف بالاتر کاربرد دارد. سیم افشان ۴ میلیمتر مربع برای تجهیزات و مدارهای با جریان بیشتر، مانند برخی لوازم برقی پرمصرف، استفاده میشود.
سایزهای ۶ و ۱۰ میلیمتر مربع معمولاً در مدارهای با بار بالاتر، تابلوهای برق و مسیرهای تغذیه تجهیزات استفاده میشوند و سایز ۱۶ میلیمتر مربع نیز برای انتقال جریانهای بالاتر و مسیرهای اصلیتر کاربرد دارد.
انتخاب سایز مناسب سیم افشان باید بر اساس میزان جریان، طول مسیر، افت ولتاژ و شرایط نصب انجام شود.
اهمیت سایز بندی کابل برق
برای انتخاب و بررسی انواع سایز کابل مناسب ، باید به نوع کاربرد کابل توجه داشته باشید؛ زیرا با انتخاب سایز کابل برق نامتناسب با مصرف مورد نظر، دچار مشکلاتی مانند افت فشار و جریان، افت ولتاژ، آتش سوزی و دیگر مسائل خواهید شد.
کابلهای با سطح مقطع بالاتر، عموما برای انتقال جریانات با فشار زیاد مورد استفاده هستند و نباید از آنها در مکانهایی با مصارف خانگی استفاده شود.
برای خرید کابل مناسب، مراکز معتبری وجود دارند که میتوانید با بررسی کابلها و سایزهای مورد نظر، انتخاب مناسبی انجام دهید.
اعتماد کابل، با معرفی و ارائه کابلهای مختلف در این زمینه بسیار مفید عمل کرده و توانسته در طی سالها فعالیت در زمینه کابلها، بهترین نوع آنها را در اختیار مشتریان خود قرار دهد. کلیک کنید تا در رابطه با سایز بندی سیم برق بیشتر بدانید.
